“Sự bào mòn phẩm chất thường bắt đầu từ sự sao nhãng: chúng ta ngừng đọc Lời Chúa, hoặc ngừng thờ phượng cùng dân sự Đức Chúa Trời, hoặc không còn dành thời gian suy ngẫm và cầu nguyện.”
Sự sa sút thuộc linh thường không xảy ra trong một ngày. Nó bắt đầu khi chúng ta sao nhãng những phương tiện ân điển bình thường: Lời Chúa, sự thờ phượng chung, suy ngẫm và cầu nguyện.
Điều nguy hiểm là chúng ta có thể không nhận ra mình đang suy yếu cho đến khi đời sống đã bị bào mòn đáng kể.
Vì vậy, hãy trở lại với những điều tưởng như đơn sơ nhưng thiết yếu: Lời Chúa, Hội Thánh và sự cầu nguyện.
“Các tín hữu chuyên tâm giữ lời dạy của các sứ đồ, mối thông công với anh em, lễ bẻ bánh, và sự cầu nguyện.”
“Hãy cẩn trọng với chính con và sự giảng dạy của con; phải kiên trì trong mọi việc đó, vì làm như vậy, thì con và những người nghe con đều được cứu.”
“Nhưng vui thích về luật pháp của Đức Giê-hô-va Và suy ngẫm luật pháp ấy ngày và đêm. Người ấy sẽ như cây trồng gần dòng nước, Sinh bông trái đúng mùa đúng tiết, lá nó cũng chẳng tàn héo. Mọi việc người làm đều sẽ thịnh vượng.”
Chủ đề này rất sâu về mặt thần học. Điểm quan trọng là Kinh Thánh thường mô tả sự sa ngã không phải như một cú ngã bất ngờ, mà như kết quả cuối cùng của một quá trình lệch hướng bên trong. Một người có thể vẫn đi nhóm, vẫn mang danh Cơ Đốc nhân, vẫn nói những lời đúng đắn, nhưng bên trong đã bắt đầu nguội lạnh từ rất lâu.
SA NGÃ KHÔNG ĐẾN NGAY LẬP TỨC — SỰ BÀO MÒN PHẨM CHẤT BẮT ĐẦU TỪ TỪ
Câu nói của Warren Wiersbe chạm đến một nguyên tắc rất quan trọng: phẩm chất thuộc linh hiếm khi bị phá hủy trong một ngày; nó thường bị bào mòn qua những điều nhỏ bé mà chúng ta liên tục cho phép xảy ra.
Một người hiếm khi thức dậy vào một buổi sáng và quyết định: “Hôm nay tôi sẽ từ bỏ Chúa.” Thông thường, trước sự sa ngã công khai đã có một lịch sử âm thầm phía sau.
Có những buổi sáng không còn muốn mở Kinh Thánh.
Có những buổi tối không còn muốn cầu nguyện.
Có những tuần lễ bỏ qua sự nhóm lại của Hội Thánh.
Có những điều trước đây từng khiến lương tâm đau đớn, nhưng dần dần trở nên bình thường.
Có những cám dỗ ban đầu khiến người ta sợ hãi, nhưng sau nhiều lần tiếp xúc, chúng không còn khiến người ta run sợ nữa.
Và điều đáng sợ nhất là: người ta có thể vẫn nghĩ mình đang ổn.
1. SA NGÃ BẮT ĐẦU TRONG LÒNG TRƯỚC KHI XUẤT HIỆN TRONG HÀNH ĐỘNG
Chúng ta thường nhìn sự sa ngã qua hành vi cuối cùng: một người ngoại tình, nói dối, tham lam, nghiện ngập, từ bỏ đức tin hoặc phạm một tội nghiêm trọng.
Nhưng Kinh Thánh đưa chúng ta đi sâu hơn.
Chúa Giê-xu phán:
“Vì từ bên trong, từ lòng người mà ra những ác tưởng…”
Mác chương 7 câu 21.
Nói cách khác, hành động chỉ là phần nổi của một quá trình đã diễn ra trong tâm hồn.
Tội lỗi thường không bắt đầu ở bàn tay. Nó bắt đầu ở trí tưởng tượng.
Không bắt đầu ở bước chân. Nó bắt đầu ở hướng của lòng.
Không bắt đầu bằng hành động công khai. Nó thường bắt đầu bằng một sự thỏa hiệp bí mật mà chỉ Đức Chúa Trời nhìn thấy.
Đó là lý do Châm Ngôn chương 4 câu 23 nói:
“Khá cẩn thận giữ tấm lòng của con hơn hết, Vì các nguồn sự sống do nơi nó mà ra.”
Tấm lòng là chiến trường đầu tiên.
Nếu tấm lòng bắt đầu xa cách Đức Chúa Trời, đời sống bên ngoài chỉ còn là vấn đề thời gian.
2. SỰ SA NGÃ THƯỜNG BẮT ĐẦU BẰNG SỰ SAO NHÃNG, KHÔNG PHẢI BẰNG SỰ PHẢN NGHỊCH
Đây chính là điều đáng suy nghĩ nhất trong câu nói của Wiersbe.
Một người có thể không nói:
“Tôi không cần Chúa nữa.”
Nhưng họ bắt đầu sống như thể không cần Chúa.
Đó là hai điều khác nhau.
Họ không tuyên bố từ bỏ cầu nguyện.
Họ chỉ “hôm nay bận”.
Ngày mai cũng bận.
Ngày kia cũng mệt.
Rồi một tuần trôi qua.
Một tháng trôi qua.
Và cuối cùng đời sống cầu nguyện trở thành ký ức.
Tương tự với Lời Chúa.
Không ai nhất thiết tuyên bố:
“Kinh Thánh không còn quan trọng.”
Nhưng họ bắt đầu có vô số thứ quan trọng hơn Kinh Thánh.
Điện thoại quan trọng hơn.
Công việc quan trọng hơn.
Tiền bạc quan trọng hơn.
Giải trí quan trọng hơn.
Các mối quan hệ quan trọng hơn.
Những lo lắng của cuộc sống chiếm hết tâm trí.
Và Lời Chúa dần bị đẩy xuống cuối danh sách.
Đó chính là sự bào mòn thuộc linh.
3. HÊ-BƠ-RƠ CHO THẤY SỰ NGUỘI LẠNH CÓ THỂ BẮT ĐẦU RẤT ÂM THẦM
Hê-bơ-rơ chương 2 câu 1 cảnh báo:
“Vì vậy, chúng ta càng phải chú ý hơn đến những điều mình đã nghe, kẻo chúng ta bị trôi dạt.”
Hình ảnh “trôi dạt” rất mạnh.
Một chiếc thuyền không cần quay đầu 180 độ để rời khỏi bến.
Chỉ cần không giữ hướng.
Dòng nước sẽ làm phần còn lại.
Đây là một hình ảnh tuyệt vời để hiểu về đời sống thuộc linh.
Con người không cần quyết định chống nghịch Đức Chúa Trời để bắt đầu xa Ngài.
Đôi khi chỉ cần ngừng hướng lòng về Ngài.
Không cầu nguyện.
Không suy ngẫm Lời Chúa.
Không ăn năn.
Không xét lòng.
Không nhóm lại.
Không còn quan tâm đến sự thánh khiết.
Và rồi tâm hồn bắt đầu “trôi”.
Điều đáng sợ của sự trôi dạt là nó xảy ra mà không có tiếng động.
Bạn không cảm thấy mình đang rời xa bờ.
Nhưng một ngày nhìn lại, bạn đã ở rất xa.
4. TỘI LỖI THƯỜNG LÀM CHAI LÌ LƯƠNG TÂM TỪNG BƯỚC
Ban đầu, một điều sai trái có thể khiến lương tâm chúng ta đau đớn.
Lần đầu tiên, chúng ta cảm thấy rất khó chịu.
Nhưng nếu cố tình lặp lại, lương tâm có thể trở nên chai lì.
Phao-lô nói về những người có lương tâm như bị “chai lì” trong I Ti-mô-thê chương 4 câu 2.
Đây là một nguyên tắc vô cùng nghiêm trọng.
Tội lỗi không chỉ làm chúng ta phạm tội; tội lỗi còn làm thay đổi khả năng cảm nhận sự nghiêm trọng của tội lỗi.
Lần đầu tiên:
“Tôi không nên làm điều này.”
Sau đó:
“Chắc cũng không nghiêm trọng lắm.”
Sau đó:
“Ai cũng làm vậy.”
Sau đó:
“Chúa hiểu mà.”
Cuối cùng:
“Có gì sai đâu?”
Đây chính là sự bào mòn.
Không phải Đức Chúa Trời thay đổi tiêu chuẩn của Ngài.
Tấm lòng con người đã thay đổi cách nhìn về tiêu chuẩn của Đức Chúa Trời.
5. ĐA-VÍT LÀ MỘT BÀI HỌC ĐÁNG SỢ VỀ QUÁ TRÌNH SA NGÃ
Câu chuyện Đa-vít trong II Sa-mu-ên chương 11 cho chúng ta thấy rất rõ điều này.
Đa-vít không thức dậy và nói:
“Hôm nay tôi sẽ trở thành một người ngoại tình và giết người.”
Quá trình diễn ra từng bước.
Ông nhìn thấy.
Ông tiếp tục nhìn.
Ông hỏi.
Ông sai người tìm hiểu.
Ông gọi Bát-sê-ba đến.
Ông phạm tội.
Sau đó, khi tội lỗi có nguy cơ bị phát hiện, ông tìm cách che giấu.
Rồi cuối cùng U-ri bị giết.
Hãy nhìn chuỗi hành động đó.
Nhìn → ham muốn → nuôi dưỡng → hành động → che giấu → phạm thêm tội.
Một tội lỗi chưa được xử lý thường sinh ra nhu cầu về những tội lỗi khác để bảo vệ nó.
Đó là lý do tội lỗi càng được che giấu càng trở nên nguy hiểm.
Thi Thiên chương 32 cho chúng ta thấy hậu quả bên trong của Đa-vít khi ông giữ tội lỗi trong lòng. Ông mô tả thân thể hao mòn và sức lực như bị khô cạn.
Nhưng điều đáng chú ý là:
Sự sụp đổ công khai của Đa-vít chỉ kéo dài một thời điểm; quá trình dẫn đến nó bắt đầu từ những lựa chọn trước đó.
6. GIE-HA-SI KHÔNG BỊ LÒNG THAM CHI PHỐI TRONG MỘT GIÂY
Gie-ha-si trong II Các Vua chương 5 cũng là một ví dụ.
Na-a-man được chữa lành.
Ê-li-sê từ chối nhận quà.
Nhưng Gie-ha-si nhìn thấy những vật ấy và trong lòng nảy sinh ham muốn.
Ông chạy theo Na-a-man.
Ông nói dối.
Ông nhận bạc và áo.
Sau đó tiếp tục nói dối với Ê-li-sê.
Điều đáng sợ là Gie-ha-si đã ở rất gần một người của Đức Chúa Trời.
Ông chứng kiến phép lạ.
Ông nghe lời tiên tri.
Ông phục vụ trong chức vụ.
Nhưng ở gần điều thánh không đồng nghĩa với có một tấm lòng thánh.
Một người có thể ở rất gần Hội Thánh nhưng lòng lại xa Đức Chúa Trời.
Có thể nghe hàng trăm bài giảng nhưng không vâng phục.
Có thể hát thánh ca nhưng không thờ phượng thật.
Có thể biết Kinh Thánh nhưng không để Kinh Thánh xét đoán chính mình.
7. CÔNG VỤ CHƯƠNG 2 CÂU 42 CHO THẤY MÔI TRƯỜNG CỦA MỘT ĐỜI SỐNG THUỘC LINH KHÔNG PHẢI LÀ CHUYỆN PHỤ
Công vụ chương 2 câu 42 nói:
“Các tín hữu chuyên tâm giữ lời dạy của các sứ đồ, mối thông công với anh em, lễ bẻ bánh, và sự cầu nguyện.”
Hãy chú ý chữ “chuyên tâm”.
Hội Thánh đầu tiên không xây dựng đời sống thuộc linh trên cảm xúc nhất thời.
Họ có một nhịp sống thuộc linh.
Lời Chúa.
Thông công.
Lễ bẻ bánh.
Cầu nguyện.
Đây không phải những hoạt động để “trang trí” cho đời sống Cơ Đốc.
Đây là những phương tiện bình thường qua đó Đức Chúa Trời nuôi dưỡng dân Ngài.
Vì vậy, khi một Cơ Đốc nhân liên tục rời bỏ những điều này, vấn đề không đơn giản là:
“Tôi đang bận.”
Câu hỏi sâu hơn phải là:
“Điều gì đang chiếm vị trí mà trước đây Đức Chúa Trời từng có trong đời sống tôi?”
8. LỜI CHÚA KHÔNG CHỈ CHO CHÚNG TA KIẾN THỨC — LỜI CHÚA GIỮ CHÚNG TA KHỎI ĐI LẠC
Thi Thiên chương 1 câu 2–3 sử dụng hình ảnh một cái cây trồng gần dòng nước.
Người công bình vui thích trong luật pháp của Đức Giê-hô-va và suy ngẫm luật pháp ấy ngày và đêm.
Điều đáng chú ý là cây không tự tạo ra nguồn nước.
Nó được trồng gần nguồn nước.
Đó là hình ảnh rất đẹp về đời sống Cơ Đốc.
Chúng ta không sống bằng sức mạnh thuộc linh tự nhiên của mình.
Chúng ta cần liên tục ở gần nguồn.
Khi rễ còn nhận được nước, cây có sức sống.
Khi đời sống bên trong còn được nuôi dưỡng bởi Lời Chúa, sự sống thuộc linh tiếp tục sinh ra trái.
Nhưng nếu rễ bị cắt khỏi nguồn, cây có thể vẫn đứng đó một thời gian.
Lá có thể vẫn còn xanh.
Bề ngoài có thể chưa có gì thay đổi.
Nhưng sự chết đã bắt đầu từ bên dưới.
Đây chính là điều làm sự sa sút thuộc linh nguy hiểm:
Người khác có thể chưa nhìn thấy, nhưng rễ đã bắt đầu khô.
9. I TI-MÔ-THÊ 4 CÂU 16: “HÃY CẨN THẬN VỚI CHÍNH CON”
Phao-lô nói với Ti-mô-thê:
“Hãy cẩn trọng với chính con và sự giảng dạy của con…”
Điều này rất đáng suy nghĩ.
Ông không chỉ nói:
“Hãy cẩn thận với sự giảng dạy.”
Mà trước hết:
“Hãy cẩn thận với chính con.”
Tại sao?
Bởi vì chức vụ không thể thay thế đời sống thuộc linh.
Một người có thể giảng cho người khác nhưng chính mình đang nguội lạnh.
Có thể dạy về sự cầu nguyện nhưng bản thân không cầu nguyện.
Có thể nói về sự thánh khiết nhưng đời sống riêng tư đầy thỏa hiệp.
Có thể khuyên người khác ăn năn nhưng chính mình không chịu ăn năn.
Đó là lý do Phao-lô đặt việc “cẩn thận với chính mình” trước việc “cẩn thận với sự giảng dạy”.
Người phục vụ Chúa trước hết phải canh giữ chính tâm hồn mình.
10. CÓ MỘT LOẠI SA NGÃ ĐÁNG SỢ HƠN CẢ VIỆC PHẠM TỘI: KHÔNG CÒN ĐAU BUỒN VÌ TỘI
Một người còn đau buồn khi phạm tội vẫn còn đang nhận biết sự nghiêm trọng của tội lỗi.
Nhưng điều đáng sợ là khi họ phạm tội mà không còn cảm thấy gì.
Không còn ăn năn.
Không còn xấu hổ trước Chúa.
Không còn muốn sửa đổi.
Không còn sợ làm buồn lòng Đức Chúa Trời.
Đây là lý do chúng ta cần thường xuyên xét lòng trước Chúa.
Không phải chỉ hỏi:
“Tôi đã làm điều gì sai?”
Mà còn phải hỏi:
“Tại sao tôi không còn đau buồn về điều mà trước đây tôi từng đau buồn?”
Đó có thể là dấu hiệu của sự chai lì thuộc linh.
11. SỰ BÀO MÒN PHẨM CHẤT DIỄN RA THEO MỘT CHUỖI
Có thể tóm tắt quá trình này như sau:
Sao nhãng → xa cách → yếu đuối → cám dỗ → thỏa hiệp → chai lì → che giấu → trói buộc → sa ngã.
Không phải mọi trường hợp đều diễn ra đúng từng bước như vậy.
Nhưng đây là một mô hình cảnh báo rất hữu ích.
Điều đáng chú ý là bước đầu tiên thường trông rất vô hại.
“Hôm nay thôi.”
“Tuần này bận quá.”
“Sau này tôi sẽ cầu nguyện.”
“Một lần chắc không sao.”
“Tôi kiểm soát được.”
Nhưng vấn đề của một sự thỏa hiệp nhỏ là nó thường mở cửa cho một sự thỏa hiệp lớn hơn.
12. VẬY GIẢI PHÁP KHÔNG PHẢI CHỜ ĐẾN KHI CHÚNG TA SA NGÃ
Đây là điểm rất quan trọng về mặt mục vụ.
Chúng ta không nên đợi đến khi đời sống tan vỡ mới bắt đầu tìm kiếm Đức Chúa Trời.
Phòng bệnh thuộc linh tốt hơn chữa bệnh thuộc linh.
Khi thấy mình nguội lạnh, hãy trở lại ngay.
Khi không còn thích cầu nguyện, hãy quỳ xuống cầu nguyện.
Khi không còn ham thích Lời Chúa, hãy mở Kinh Thánh.
Khi đã bỏ nhóm, hãy trở lại với Hội Thánh.
Khi phạm tội, đừng chạy trốn khỏi Đức Chúa Trời; hãy chạy đến với Ngài trong sự ăn năn.
I Giăng chương 1 câu 9 cho chúng ta lời hứa:
“Còn nếu chúng ta xưng tội mình, thì Ngài là thành tín công bình để tha tội cho chúng ta và làm cho chúng ta sạch mọi điều gian ác.”
Phúc Âm không chỉ nói:
“Đừng sa ngã.”
Phúc Âm còn nói:
“Khi ngươi nhận biết mình đang đi sai đường, hãy trở về với Đấng Christ.”
13. MỤC TIÊU KHÔNG PHẢI LÀ DUY TRÌ MỘT “CẢM GIÁC THUỘC LINH”, MÀ LÀ Ở TRONG ĐẤNG CHRIST
Có một sự cân bằng thần học rất quan trọng.
Chúng ta không được biến Lời Chúa, cầu nguyện và nhóm lại thành một kiểu “công thức kiếm được sự cứu rỗi.”
Cơ Đốc nhân không được cứu bởi vì đọc Kinh Thánh đủ nhiều.
Không được cứu vì cầu nguyện đủ lâu.
Không được cứu vì đi nhóm đủ đều.
Chúng ta được cứu bởi ân điển, qua đức tin nơi Chúa Giê-xu Christ.
Nhưng chính người đã được cứu bởi ân điển sẽ được Đức Thánh Linh thúc giục bước vào một đời sống mới.
Vì vậy, Lời Chúa, cầu nguyện, sự thông công và thờ phượng không phải là giá cứu chuộc.
Chúng là những phương tiện Đức Chúa Trời dùng để nuôi dưỡng và làm tăng trưởng đời sống của người thuộc về Ngài.
Đây là một khác biệt thần học rất quan trọng.
14. CÂU HỎI NGHIÊM TÚC NHẤT KHÔNG PHẢI LÀ “TÔI ĐÃ SA NGÃ CHƯA?”
Mà là:
“Tôi đang đi theo hướng nào?”
Bởi vì có những người chưa ngã nhưng đang tiến về phía vực.
Và cũng có những người đã nhận ra mình đang trượt và kịp thời quay lại.
Đức Chúa Trời không chỉ quan tâm đến nơi chúng ta đang đứng.
Ngài quan tâm đến hướng đi của tấm lòng chúng ta.
Nếu hôm nay bạn nhận ra mình đã không còn cầu nguyện như trước…
Không còn yêu Lời Chúa như trước…
Không còn tha thiết với sự nhóm lại…
Không còn nhạy bén với tội lỗi…
Không còn khao khát sự thánh khiết…
Đừng vội kết luận rằng Đức Chúa Trời đã bỏ bạn.
Nhưng cũng đừng xem nhẹ những dấu hiệu đó.
Hãy xem chúng như tiếng chuông cảnh báo.
Hãy trở lại.
MỘT BỨC TRANH THẦN HỌC CÓ THỂ NHỚ
Sa ngã hiếm khi bắt đầu bằng một bước nhảy.
Nó thường bắt đầu bằng một bước lệch.
Một bước lệch chưa làm chúng ta rơi khỏi đường.
Nhưng nếu không sửa hướng, bước lệch hôm nay sẽ trở thành khoảng cách ngày mai.
Vì vậy:
Đừng chỉ canh giữ hành vi. Hãy canh giữ tấm lòng.
Đừng chỉ tránh những tội lớn. Hãy cảnh giác với những thỏa hiệp nhỏ.
Đừng chỉ hỏi mình có đang phạm tội không. Hãy hỏi mình có còn yêu mến Đức Chúa Trời không.
Đừng chỉ nhìn vào tình trạng hiện tại. Hãy nhìn vào hướng đi của đời sống.
Và trên hết:
Đừng chờ đến khi bị đánh gục mới quay về với Chúa. Hãy quay về ngay khi nhận ra mình đang bắt đầu xa Ngài.
Thi Thiên chương 139 câu 23–24 là một lời cầu nguyện rất thích hợp:
“Đức Chúa Trời ôi! Xin hãy dò xét tôi, và biết lòng tôi; Hãy thử tôi, và biết tư tưởng tôi; Xin xem tôi có đi vào đường gian ác chăng, Và dẫn tôi vào con đường đời đời.”
Đó có lẽ là một trong những thái độ bảo vệ đời sống thuộc linh sâu sắc nhất:
“Lạy Chúa, xin đừng chỉ cho con thấy tội lỗi của người khác. Xin hãy soi xét chính lòng con.”
Bởi vì sự phục hưng thường bắt đầu không phải từ việc chúng ta nhìn thấy Hội Thánh cần thay đổi, mà từ khoảnh khắc chúng ta để Đức Chúa Trời soi sáng chính tấm lòng mình.